ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή μανιταριών παγκοσμίως, ως συνέπεια της διαρκώς αυξανόμενης ζήτησης τους. Έτσι το 2014 η παγκόσμια παραγωγή έφτασε τους 33 εκατ. τόνους ενώ αναμένεται μια αύξηση της τάξης του 9.5% μέχρι το 2019.  Πρώτα σε ζήτηση έρχονται τα λευκά μανιτάρια (ή champignon; Agaricus mushrooms), ακολουθούμενα από τα μανιτάρια shiitake (Lentinula edodes) και τα μανιτάρια Pleurotus (Oyster mushrooms).

Το γένος Pleurotus συμπεριλαμβάνει είδη μεγάλης οικονομικής σημασίας ενώ καταλαμβάνουν περίπου το 25% της παγκόσμιας παραγωγής μανιταριών. Συγκαταλέγονται στους μύκητες λευκής σήψης, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ικανοί να αποδομούν λιγνοκυτταρινούχα υποστρώματα προκειμένου να προσλάβουν όλα τα αναγκαία θρεπτικά συστατικά για την ανάπτυξή τους. Το πιο διαδεδομένο και ευρέως καλλιεργούμενο είδος μανιταριών Pleurotus είναι το P.ostreatus, ενώ το είδος P.eryngii καλλιεργείται ευρέως προς το παρόν κυρίως σε Ιταλία και Ιαπωνία αλλά τυγχάνει αναγνώρισης και αυξημένης ζήτησης λόγω των εξαίρετων οργανοληπτικών ιδιοτήτων του, πράγμα που έχει ως συνέπεια την 3-5 φορές υψηλότερη αξία πώλησης σε σχέση με το P.ostreatus.

Η παραγωγή μανιταριών από είδη του γένους Pleurotus πραγματοποιείται μέσω μιας ελεγχόμενης ζύμωσης στερεάς φάσης (solid state fermentation). Κατά τη διαδικασία αυτή πραγματοποιείται από το μύκητα η αποδόμηση διάφορων λιγνοκυτταρινούχων υπολείμματα φυτικής προέλευσης, αναγκαία για την ανάπτυξη του και τελικά την παραγωγή μανιταριών. Σε πρόσφατες έρευνες του Εργαστηρίου Γενικής και Γεωργικής Μικροβιολογίας του ΓΠΑ (ΕΓΓΠ-ΓΠΑ), σε συνεργασία με το Εργαστήριο Χημείας-Βιοχημείας-Φυσικοχημείας Τροφίμων του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου (ΕΧΒΦΤ-ΧΠ), αποδείχτηκε ότι η χρήση υποπροϊόντων ελαιουργίας και οινοποιίας στην καλλιέργεια μανιταριών συμβάλλει σημαντικά όχι μόνο στη βελτίωση της παραγωγικότητας, αλλά και στην αύξηση της εργοστερόλης και της αντιοξειδωτικής ικανότητας στο τελικό προϊόν μέσω της απορρόφησης διαφόρων συστατικών από το υπόστρωμα. Επιπροσθέτως, με την χρησιμοποίηση των υποπροϊόντων ελαιουργίας/ελαιοκομίας και οινοποιίας για την παραγωγή μανιταριών υψηλής διατροφικής αξίας, συντελείται και αξιοποίηση αυτών των υποπροϊόντων, των οποίων η διαχείριση κρίνεται εξαιρετικά δύσκολη κυρίως λόγω του μεγάλου όγκου παραγωγής τους σε συγκεκριμένες περιόδους του έτους καθώς και λόγω της ιδιαίτερης σύστασής τους.